Zwierzęta w edukacji - jak bezpiecznie i skutecznie wprowadzać dogoterapię, alpakoterapię i inne formy?

PUCHACI POMOCNICY

Uśmiechnięte dziecięce buzie i merdający ogon – to znak, że na zajęciach dzieje się coś wyjątkowego. Bo zwierzęta mają w sobie to, czego nie da się zapisać w podręcznikach: ciepło, spokój i zdolność nawiązywania relacji bez słów. Coraz częściej w edukacji i terapii dzieci sięga się po wsparcie czworonożnych (i nie tylko!) pomocników. Dogoterapia, alpakoterapia czy felinoterapia – to nie moda, ale skuteczne zajęcia wspierające rozwój i dobrostan dzieci.

PROSTOTA OBECNOŚCI

Zwierzę to żywa istota, która nie ocenia, nie narzeka i nie stawia warunków. Po prostu jest – a dla dziecka jest to wystarczające. W obecności zwierzęcia dzieci:

•    szybciej się otwierają i komunikują,

•    uczą się empatii i odpowiedzialności,

•    łatwiej się wyciszają i skupiają,

•    przełamują lęki i trudności społeczne.

Ponadto spotkanie z puchatym pupilem to sama radość. A przecież dzieci uczą się najlepiej wtedy, gdy dobrze się bawią!

BEZPIECZEŃSTWO I SKUTECZNOŚĆ

Choć obecność zwierząt może wydawać się "naturalna", to wprowadzenie ich do edukacji i terapii musi być dobrze zaplanowane. Oto kilka podstawowych zasad:

✅ Zawsze z certyfikowanym terapeutą – tylko osoba z odpowiednim przygotowaniem i przeszkolonym zwierzęciem może prowadzić takie zajęcia. Terapeuta dba nie tylko o bezpieczeństwo, ale też o prawidłowy przebieg spotkania.
✅ Bezpieczeństwo dzieci i zwierząt – każde spotkanie odbywa się z zachowaniem zasad higieny, nadzoru i komfortu wszystkich uczestników. Zwierzę musi być zdrowe, zsocjalizowane i odpowiednio reagować na bodźce, natomiast dzieci uczone zasad kontaktu z pupilem.
✅ Zgoda i przygotowanie – zarówno dzieci, jak i ich opiekunowie muszą wiedzieć, co je czeka. Dobrze jest też przygotować dziecko emocjonalnie na kontakt ze zwierzęciem, zwłaszcza jeśli to jego pierwsze doświadczenie tego typu.
✅ Obserwacja i elastyczność – każde dziecko reaguje inaczej, więc warto dostosować formę zajęć do jego potrzeb i nastroju. Czasem wystarczy kilka minut kontaktu, by zbudować coś ważnego – a innym razem trzeba dać dziecku więcej czasu i przestrzeni.

✅ Regularność i celowość – zajęcia ze zwierzętami przynoszą największe efekty, gdy są prowadzone systematycznie i z jasno określonym celem: poprawą koncentracji, wsparciem emocjonalnym, rozwojem komunikacji czy przełamywaniem lęków.

MAGIA RELACJI

Dzieci, które miały okazję pracować ze zwierzętami, często wspominają te chwile przez długie lata. Zdarza się, że to właśnie spotkanie z alpaką czy psem terapeutycznym przełamuje barierę, której nie udało się przełamać żadną inną metodą. Bo zwierzęta uczą nas najprostszych, najważniejszych rzeczy: bycia tu i teraz, akceptacji, cierpliwości i czułości.

Z SERCEM I Z GŁOWĄ

Zwierzęta w edukacji to ogromny potencjał, ale też odpowiedzialność. Jeśli wprowadzasz je do pracy z dziećmi, rób to świadomie, z odpowiednim przygotowaniem i troską o każdą ze stron tej wyjątkowej relacji. A może to właśnie alpaka lub pies będzie pierwszym „nauczycielem” empatii dla Twojego dziecka? Jeśli chcesz ułatwić sobie planowanie i dokumentowanie takich niezwykłych zajęć, skorzystaj z elektronicznego dziennika ELF EDU. To intuicyjne narzędzie, które pomoże Ci notować obserwacje, planować aktywności i rozwijać dziecięcy potencjał – z pomocą zwierząt i nie tylko!

BIBLIOGRAFIA

Black A., Sypiając z kotem. Tajemnice felinoterapii, e-book, 2015.

Kokocińska A. M., Kaleta T., Zooterapia z elementami etologii, Kraków, 2017.

Kuślewicz B., Dogoterapia we wspomaganiu nauki i usprawnianiu techniki czytania, Kraków, 2022.

Sipowicz K., Najbert E., Pietras T., Dogoterapia, Warszawa, 2016.

Szczucka E., Sokołowski M., Hipoterapia w leczeniu zaburzeń przetwarzania sensorycznego u dzieci, Poznań, 2023.

‍