Stanowisko dyrektora w żłobku - co musisz wiedzieć?

Rola dyrektora żłobka we współczesnym systemie opieki

Żłobek jest dziś nie tylko placówką opiekuńczą, lecz także pierwszym ogniwem edukacji i profilaktyki rozwoju dziecka w wieku do lat 3. To stawia przed dyrektorem wyjątkowo odpowiedzialną rolę – musi on zagwarantować bezpieczeństwo, wysoką jakość usług, prawidłowe zarządzanie personelem i finansami oraz tworzyć przyjazne środowisko współpracy z rodzicami i organem prowadzącym. Ustawa z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (dalej: „ustawa żłobkowa”) szczegółowo opisuje zarówno formalne wymogi kwalifikacyjne, jak i zakres kompetencji oraz obowiązków dyrektora.

Wymagania formalne – kto może zostać dyrektorem?

W zakresie wykształcenia i doświadczenia, zgodnie z dyspozycją art. 13 ust. 2 ustawy żłobkowej, dyrektorem żłobka może zostać osoba, która posiada wykształcenie wyższe i co najmniej 3 lata doświadczenia w pracy z dziećmi albo posiada co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz 5 lat doświadczenia w pracy z dziećmi.

Kolejno, zgodnie z art. 18 pkt 1-4 ustawy, dyrektorem żłobka może być osoba, która:

1)    daje rękojmię należytego sprawowania opieki nad dziećmi;

2)    nie jest i nie była pozbawiona władzy rodzicielskiej oraz władza rodzicielska nie została jej zawieszona ani ograniczona;

3)    wypełnia obowiązek alimentacyjny, w przypadku gdy taki obowiązek został nałożony na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd;

4)    nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne.

Co więcej, jak wynika z przepisu art. 15 ust. 4 ustawy, dyrektorem nie może być osoba, która figuruje w bazie danych Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym lub została skazana prawomocnym wyrokiem za inne przestępstwo umyślne. Osoby takie, przed podjęciem zatrudnienia zobowiązane są do przedstawienia zaświadczenia o niekaralności, wystawionego nie wcześniej niż 3 miesiące przed rozpoczęciem pracy lub świadczenia usług w żłobku lub klubie dziecięcym.

Uwaga: Jeżeli żłobki lub kluby dziecięce zostały połączone w zespół, dyrektorem zespołu może zostać osoba z co najmniej rocznym doświadczeniem w kierowaniu placówką opieki do lat 3.

Kluczowe kompetencje dyrektora

Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 ustawy żłobkowej, dyrektor kieruje pracą żłobka, zatem do jego kompetencji należeć będzie realizacja znacznej części zadań związanych z funkcjonowaniem placówki. Kompetencje należące do dyrektora żłobka można podzielić na:  

1.      Kompetencje prawno‑administracyjne

1)    nadanie regulaminu organizacyjnego żłobka, a także odpowiadanie za jego realizację (art. 21 ustawy);

2)    nadzór nad rejestrowaniem zmian w systemie teleinformatycznym oraz terminowym raportowaniem danych do wójta/burmistrza/prezydenta (art. 35 ust. 1 i art. 27).

2.      Kompetencje organizacyjne i kadrowe

1)    planowanie zatrudnienia w odniesieniu do limitów osób sprawujących opiekę (art. 15 ust. 2);  

2)    zapewnienie obecności pielęgniarki lub położnej (w żłobku > 20 dzieci – art. 15 ust. 3);

3)    organizacja szkoleń z pierwszej pomocy co 2 lata dla personelu (art. 18a ust. 1‑2).  

3.     Kompetencje pedagogiczne i opiekuńcze

Dyrektor odpowiada za stworzenie środowiska sprzyjającego realizacji trzech funkcji żłobka: opiekuńczej, wychowawczej i edukacyjnej (art. 2 ust. 2). W praktyce wymagać to może:

1)    przygotowania programu zajęć zgodnego z rozwojem psychomotorycznym dziecka (art. 10 pkt 2‑3);

2)    włączenia elementów wczesnej diagnozy i współpracy z rodzicami oraz specjalistami (psycholog, logopeda).

4.     Kompetencje finansowe

1)    prawidłowe ustalanie i pobieranie opłat oraz ich obniżanie o świadczenie „aktywnie w żłobku” (art. 23 oraz art. 25a);

2)    sporządzanie planu finansowego i rozliczanie dotacji lub programów rządowych (art. 60‑62).

5.     Kompetencje społeczne

1)    regularny dialog z Radą Rodziców – w tym udostępnianie dokumentów żywieniowych, umożliwienie wizytacji pomieszczeń i zwoływanie zebrań przynajmniej raz w roku (art. 12a ust. 4‑9);  

2)    rozwiązywanie konfliktów, budowanie kultury organizacyjnej wspierającej personel.

Dyrektor w strukturze zespołów żłobkowych

Gmina lub inny podmiot może połączyć kilka żłobków w zespół. Wówczas dyrektor zespołu pełni jednocześnie funkcję dyrektora każdego żłobka, a ustawa wymaga, by miał co najmniej roczne doświadczenie w kierowaniu placówką opiekuńczą do lat 3. Skala zadań rośnie – pojawia się koordynacja wspólnej obsługi administracyjno‑finansowej (art. 9a) oraz odpowiedzialność za jednolite standardy jakości.

Odpowiedzialność i nadzór

Dyrektor podlega nadzorowi wójta/burmistrza/prezydenta miasta. Upoważnione osoby mogą żądać dokumentów, wstępu do lokalu i wyjaśnień. W razie poważnych lub uporczywych naruszeń organ nadzorujący może wezwać do usunięcia nieprawidłowości, a w skrajnych przypadkach wnioskować o zmianę dyrektora lub wykreślenie placówki z rejestru.

Podsumowanie

Dyrektor żłobka to menedżer, pedagog i organizator w jednej osobie. Musi spełniać określone w ustawie wymogi kwalifikacyjne, cieszyć się nieposzlakowaną opinią oraz stale rozwijać kompetencje. Jego codzienna praca obejmuje strategiczne zarządzanie placówką, troskę o rozwój dzieci i personelu oraz ścisłe przestrzeganie przepisów prawa. Świadome realizowanie tych zadań przekłada się bezpośrednio na bezpieczeństwo i dobrostan najmłodszych, a także na satysfakcję rodziców i pracowników.

‍Bibliografia:

Ustawa z dnia 4 lutego 2011 roku o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. z 2024 r. poz. 338)

‍