Skandynawski model wychowania – czy da się go przenieść do polskiego przedszkola?

May 25, 2025
Magdalena Piątek
Troje dzieci bawi się w piaskownicy na placu zabaw, wokół zabawki i wiaderka.

W ostatnich latach bardzo dużo mówi się o tym, w jakich krajach jest najlepiej funkcjonujący system nauczania. Okazuje się, że państwa skandynawskie wiodą w tej dziedzinie prym. Na czym polega fenomen tego systemu nauczania, począwszy już od poziomu edukacji przedszkolnej? Czy jest możliwe, aby w polskie przedszkola funkcjonowały podobnie?

Skandynawski model wychowania w przedszkolach bazuje na zabawie, eksperymentowaniu i swobodzie. Jest możliwy do wdrożenia w polskich przedszkolach, choć wymaga dostosowania do polskiej rzeczywistości i struktury systemu edukacji.

Na czym polega fenomen modelu skandynawskiego nauczania?

•       Eksperymentowanie i samodzielne rozwiązywanie problemów

Skandynawski model edukacji stawia na praktyczne podejście do nauki, w którym dzieci uczą się poprzez eksperymenty i samodzielne rozwiązywanie problemów. W polskich przedszkolach można wprowadzić więcej zajęć, które będą stymulować dzieci do eksperymentowania i samodzielności.

•       Zabawa jako główna forma edukacji

Skandynawskie przedszkola kładą nacisk na zabawę, która jest traktowana jako najważniejsza forma nauki. Dzieci mają swobodę wyboru aktywności, co pozwala im na eksplorowanie świata i rozwój kreatywności. W polskim systemie również można wprowadzić elementy zabawy i swobody, ale ważne jest zachowanie odpowiedniej równowagi z elementami edukacyjnymi.

•       Adaptacja do polskiego systemu

Polska ma odmienne regulacje dotyczące systemu edukacji przedszkolnej, dlatego wdrożenie skandynawskiego modelu wymaga pewnych adaptacji. Na przykład, w Polsce przedszkola muszą realizować program wychowawczy, który zawiera określone cele edukacyjne. Warto jednak znaleźć sposób, aby połączyć te cele z duchem skandynawskiego modelu.

•      Warunki

W Skandynawii dużą wagę przywiązuje się do środowiska, w którym dzieci się uczą. Przedszkola są często położone w otoczeniu przyrody, co sprzyja aktywnej zabawie i rozwojowi. Polskie przedszkola mogą wzorować się na tym aspekcie, tworząc lepsze warunki do zabawy na świeżym powietrzu i wykorzystując przyrodę jako element edukacyjny.

•       Wzmocnienie roli rodziców

W Skandynawii rodzice są traktowani jako partnerzy w edukacji dziecka, co wpływa na lepszą komunikację i wsparcie dla przedszkola. Warto w polskich przedszkolach jeszcze mocniej angażować rodziców w proces edukacyjny, np. poprzez organizowanie spotkań i warsztatów.

Dzieci w kólku bawią się plastikowymi piłeczkami na dużej kolorowej płachcie.

Praktyczne wskazówki:

Wprowadzenie skandynawskiego modelu w polskie przedszkole może zacząć się od:

•    Zwiększenia czasu na swobodną zabawę w przedszkolu.

•    Wprowadzenia więcej zajęć, które będą sprzyjać eksperymentowaniu i samodzielnemu rozwiązywaniu problemów.

•    Organizowania zajęć na świeżym powietrzu, nawet w trudnych warunkach pogodowych.

•    Angażowania rodziców w proces edukacyjny dziecka.

•    Tworzenia lepszego otoczenia przedszkola, które będzie stymulowało dzieci do aktywności i zabawy.

Narzędziem pomocnym we wprowadzeniu elementów metody skandynawskiej do polskich przedszkoli jest dziennik elektroniczny ELF EDU®, który ułatwi komunikację między szkołą, rodzicami a uczniami, umożliwi lepsze śledzenie postępów ucznia oraz organizację pracy przedszkola. Dzięki dziennikowi elektronicznemu ELF EDU® kontakt rodziców z nauczycielami w razie pytań lub problemów jest znacznie szybszy i łatwiejszy. Rodzice mogą na bieżąco sprawdzać oceny, nieobecności i inne informacje o postępie swojego dziecka. Pomaga on również w planowaniu i organizowaniu pracy domowej oraz innych zadań szkolnych, może zawierać linki do materiałów edukacyjnych online, które mogą być pomocne w uczeniu się.

Wdrożenie skandynawskiego modelu wychowania w polskich przedszkolach jest możliwe nie tylko w teorii. Wymaga jednak dostosowania do polskiej rzeczywistości i systemu edukacji. Ważne jest, aby zachować odpowiednią równowagę między swobodną zabawą, a elementami edukacyjnymi, jak również zaangażować rodziców w proces edukacyjny dziecka.

Bibliografia

1. T. D. Walker, „Fińskie dzieci uczą się najlepiej”, Kraków, 2017

2. M. Booth „Skandynawski raj”,

Korzystasz z innego systemu?
Pomożemy Ci przenieść dane do ELF EDU® i oszczędzić cenny czas.

Powiązane artykuły

Zobacz więcej
Edukacja

Przedszkolne placówki integracyjne - co warto wiedziec?

Przedszkola integracyjne odgrywają ważną rolę w systemie edukacji, odpowiadając na potrzebę tworzenia przestrzeni, w której dzieci o zróżnicowanych możliwościach rozwojowych mogą wspólnie uczyć się i funkcjonować. Model ten opiera się na założeniu, że wychowanie przedszkolne powinno uwzględniać indywidualne potrzeby dzieci, jednocześnie realizując cele edukacyjne i wychowawcze określone w podstawie programowej. Placówki te funkcjonują na podstawie regulacji prawnych, które precyzują zasady organizacji pracy, skład kadry pedagogicznej oraz warunki przyjmowania dzieci. Obok przedszkoli integracyjnych istnieją również oddziały integracyjne w placówkach ogólnodostępnych, co pozwala na elastyczne dostosowanie form kształcenia do potrzeb lokalnych społeczności.
ELF EDU® Dziennik
February 2, 2026
Prawo

Staż pracy po nowemu - co zmienia się od 2026 roku?

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują przepisy, które w istotny sposób zmieniają podejście do ustalania stażu pracy. Ustawodawca zdecydował się odejść od wąskiego rozumienia doświadczenia zawodowego, ograniczonego wyłącznie do pracy na etacie, na rzecz rozwiązania uwzględniającego różne formy aktywności zarobkowej i zawodowej.
ELF EDU® Dziennik
February 2, 2026
Finanse

Finanse pod lupą: należności w przedszkolach niepublicznych

Prowadzenie placówki oświatowej wiąże się z koniecznością odpowiedzialnego i racjonalnego zarządzania finansami. Podmioty prowadzące przedszkola niepubliczne powinny w taki sposób planować swoją działalność, aby wszystkie przewidywalne koszty funkcjonowania placówki znajdowały pokrycie w stabilnych i odpowiednio zaplanowanych przychodach.
ELF EDU® Dziennik
December 29, 2025