Motoryka mała i duża a nowoczesne zabawy – kreatywne propozycje dla przedszkolaków

Rozwój motoryczny dziecka w wieku przedszkolnym to jeden z kluczowych filarów przygotowania do nauki, samodzielności i codziennego funkcjonowania. Ćwiczenia motoryki małej i dużej nie są już tylko „zabawą w ruch” - stają się świadomym elementem nowoczesnej edukacji przedszkolnej. Współczesne podejście do rozwoju ruchowego dzieci łączy aktywność fizyczną z kreatywnością, sensoryką, technologią i emocjami. Jak więc dbać o harmonijny rozwój motoryczny przedszkolaków w praktyce?

Motoryka mała i duża – co je różni?

Motoryka duża obejmuje ogólne ruchy ciała - chodzenie, bieganie, skakanie, rzucanie, utrzymywanie równowagi. To podstawa koordynacji i świadomości własnego ciała.
Motoryka mała to precyzyjne ruchy dłoni i palców, które wpływają na późniejsze umiejętności pisania, rysowania czy manipulowania drobnymi przedmiotami. Choć często traktujemy je osobno, w praktyce rozwijają się równolegle. Każda zabawa, która angażuje ciało, emocje i wyobraźnię dziecka, wspiera obie te sfery jednocześnie.

Kreatywne propozycje zabaw rozwijających motorykę dużą

1. „Ścieżka przygód” - Na sali lub w ogrodzie przygotuj tor przeszkód: poduszki, sznurki, skrzynki, obręcze. Każdy element może mieć inną nazwę („most”, „rzeka”, „skała”) i zadanie. Dzieci przechodzą tor w różny sposób - raz jak koty, raz jak żabki, a raz jak roboty.

2. „Muzyczny ruch”- Włącz muzykę o zmiennym tempie. Dzieci poruszają się w rytm, reagując na zmiany: szybciej, wolniej, stop. Dodaj rekwizyty – chustki, balony, wstążki.

3. „Wielkie budowanie”- Zamiast klocków – użyj kartonów, rolek, poduszek. Dzieci w parach budują „dom”, „zamek” lub „most”.

Zabawy wspierające motorykę małą

1. „Małe dłonie – wielkie dzieła” - Dzieci tworzą obrazy z nieoczywistych materiałów: guzików, kaszy, korków, liści.

2. „Kuchnia przedszkolaka”- Zabawa w gotowanie: ugniatanie ciasta z masy solnej, krojenie miękkich owoców, nakładanie łyżką porcji „zupy” z ryżu.

3. „Grafomotoryczny teatrzyk”- Dzieci rysują po śladach w piasku, kaszy mannie lub na tabletach z rysikiem, odwzorowując kształty i litery.

Nowoczesne narzędzia wspierające

Niektóre przedszkola sięgają po interaktywne maty, gry ruchowe na ekranach (np. Just Dance Kids), czy aplikacje łączące ruch z nauką. Warto jednak pamiętać, że technologia ma wspierać, a nie zastępować ruch w realnej przestrzeni. Dobrze zaplanowane zajęcia mogą łączyć obie formy: np. po wspólnej zabawie ruchowej dzieci mogą w aplikacji zaznaczać, które ćwiczenia im się najbardziej podobały.

Jak planować aktywności motoryczne w przedszkolu?

• Codziennie! - krótkie przerwy ruchowe mają większe znaczenie niż długie, lecz rzadkie zajęcia.
• Zróżnicowanie - naprzemiennie rozwijaj motorykę dużą i małą.
• Dostosowanie do wieku - młodsze dzieci potrzebują prostszych, częściej powtarzanych zadań.
• Bez rywalizacji - w centrum powinna być radość i współdziałanie, nie wynik.
• Zaangażowanie nauczyciela -dzieci chętniej biorą udział, gdy widzą, że dorosły też się bawi.

Podsumowanie

Motoryka mała i duża to nie tylko ruch - to komunikacja, emocje, kreatywność i samodzielność w działaniu. W nowoczesnym przedszkolu aktywność fizyczna nie jest dodatkiem, ale naturalnym językiem dziecka, który warto pielęgnować. Tworząc codziennie przestrzeń do ruchu - swobodnego, radosnego, twórczego. Pomagamy dzieciom rozwijać nie tylko ciało, ale i pewność siebie, odwagę i wiarę w swoje możliwości.

Źródła:

Stelmasiak, I., Różańska, M., Kształtowanie sprawności motorycznych dziecka w wieku przedszkolnym w aspekcie nauki pisania, Łódź 2021.

Raczek, J., Aktywność ruchowa dzieci i młodzieży. Teoria i praktyka, Warszawa 2012.

Borkowska, M. (red.)., Integracja sensoryczna w rozwoju dziecka, Gdańsk 2021.

Bogdanowicz, M., Integracja percepcyjno-motoryczna: teoria – diagnoza – terapia. Warszawa 2003.

Żaba-Żabińska, W., Wspomaganie rozwoju motoryki małej. Kielce 2018.

‍